विद्यायाः महत्त्वम् सज्जनदुर्जनयोः भेदः च

किं सुन्दरं शरीरम् एव पर्याप्तम्?

यदि कश्चित् पुष्पम् अतीव सुन्दरम् अस्ति परन्तु तत्र सुगन्धः नास्ति, तर्हि किं भवान् तत् धारयति? तथैव, यदि कश्चित् जनः उच्चकुले जातः, रूपवान् च अस्ति, परन्तु तस्य पार्श्वे विद्या नास्ति, तर्हि सः न शोभते। एतादृशः जनः 'किंशुक' (पलाश) पुष्पम् इव अस्ति।

प्रथमः श्लोकः - विद्यायाः महत्त्वम्

रूपयौवनसम्पन्ना विशालकुलसम्भवाः।
विद्याहीना न शोभन्ते निर्गन्धा इव किंशुकाः।।

अन्वयः – रूपयौवनसम्पन्ना: विशालकुलसम्भवा: (परन्तु) विद्याहीना: (जनाः) निर्गन्धा: किंशुका: इव न शोभन्ते।

भावार्थः – येषां सुन्दरं रूपम् अस्ति, यौवनम् अस्ति, उत्तमे कुले जन्म अपि प्राप्तम्, किन्तु ते यदि विद्यायाः अर्जनं न कुर्वन्ति तर्हि तेषां शोभा न भवति। यथा पुष्पिताः पलाशवृक्षाः दर्शने अतीव सुन्दराः सन्ति, किन्तु तेषु सुगन्धः न भवति।

तृतीयः श्लोकः - सज्जनस्य दुर्जनस्य च स्वभावः

विद्या विवादाय धनं मदाय शक्ति: परेषां परिपीडनाय।
खलस्य साधोर्विपरीतमेतत् ज्ञानाय दानाय च रक्षणाय।।