Students will understand the moral climax of the story: true skill is incomplete without a spirit of service.
Preview · progress not saved — Chapter 1 is free
Contrasting two approaches highlights the moral lesson visually.
कौशलेन सह सेवाभावना अपि आवश्यकी।
द्वितीयः युवकः औषधं किमर्थं न निर्मितवान्।
तदभ्यन्तरे द्वितीयः युवकः नागार्जुनस्य समीपम् आगतवान्। सः अतीव खिन्नः (दुःखी) आसीत्। सः उक्तवान् यत् सः औषधं निर्मातुं न शक्तवान्।
नागार्जुनेन कस्य चयनं कृतम्?
"प्रथमः रोगिणं दृष्ट्वा अपि अग्रे गतवान्। सः यन्त्रवत् कार्यं करोति। तस्मिन् सेवायाः भावना नास्ति। सेवाभावनां विना चिकित्सकः कथं भवेत्? अतः अहं द्वितीयस्य चयनं कृतवान्।"
— नागार्जुनः
राजा एतं वृत्तान्तं श्रुत्वा आश्चर्यं प्रकटितवान्। नागार्जुनस्य निर्णयानुसारम् औषधनिर्माणे कौशलमात्रं पर्याप्तं नास्ति। यः सेवाभावनां विना कार्यं करोति, सः यन्त्रतुल्यः अस्ति। अतः सः द्वितीयं युवकं सहायकरूपेण चितवान्।
प्रथम-द्वितीय-युवकयोः मध्ये भेदः।
कथायाः सन्देशस्य परीक्षणम्।
नागार्जुनः युवकाभ्यां 'राजमार्गेण गन्तव्यम्' इति किमर्थम् आदिष्टवान्?